«Η ελληνική τζαζ είναι θαμμένη στα συντρίμμια 12 Ρίχτερ»

By 7 Ιουνίου 2015 Πολιτισμός No Comments
Βρετός_ούτι_060615

Λίγο πριν η Πάτρα αρχίσει να περιδιαβαίνει σε τζαζ μονοπάτια, το ENET Press μιλά με τον Αλέκο Βρέτο, τον άνθρωπο που παντρεύει τη τζαζ με την αραβική και τη latin μουσική μέσα από το ούτι του.

Με το χαρακτηριστικό παραδοσιακό ήχο του ιδιαίτερου αυτού οργάνου, αλλά και με αυτοσχεδιασμούς πάνω σε μελωδίες που ο ίδιος ο Αλέκος Βρέτος έχει συλλέξει κατά τη διάρκεια των ταξιδιών του στην Ανατολή, τη Λατινική Αμερική και τη Μεσόγειο, η τζαζ ξαναβρίσκει την ουσία της και ο ακροατής ανακαλύπτει από την αρχή το μουσικό ταξίδι στη φαντασία.Το κουαρτέτο του Αλέκου Βρέτου -στο οποίο συμμετέχουν οι Δημήτρης Σεβδαλής στο πιάνο, Περικής Τριβόλης στο κοντραμπάσο και Κώστας Μερετάκης στα κρουστά- θα απολαύσουμε την Πέμπτη 11 Ιουνίου, στις 21.00, στο τριήμερο «Jazz+Πράξεις 2015».Εχετε αναφέρει ότι αφετηρία σας είναι πάντα ο παραδοσιακός ήχος. Πότε και πώς αποφασίσατε να χρησιμοποιήσετε το ούτι ως τζαζ όργανο και πόσο δύσκολη ήταν η μετάβαση στο νέο είδος;

Αυτό που ίσως δε γνωρίζουν πολλοί είναι ότι η πορεία μου στη μουσική είναι ανάποδη σε σχέση με πολλούς μουσικούς του είδους. Αρχισα από τη τζαζ σαν πιανίστας και μετά πέρασα στην αραβική μουσική σαν ουτίστας και όχι το αντίθετο όπως συνήθως γίνεται. Η μετάβαση λοιπόν ήταν η αντίθετη. Τη τζαζ την ήξερα. Το πρόβλημα ήταν πως θα έκανα το ούτι και την αραβική μουσική να κολλήσουν και να ζυγιστούν μέσα στη τζαζ. Μου πήρε κοντά στα έξι χρόνια για να βρεθεί η ισορροπία που ήθελα και με το «K on Top», το καινούριο μου CD, το κατάφερα με τη βοήθεια των συνεργατών μου.

Το 2013 συμπεριληφθήκατε στη λίστα με τους 100+1 πιο επιδραστικούς ανθρώπους στην ελληνική μουσική σκηνή, όπως δημοσιεύτηκε στην Athens Voice. Τι εκτιμάτε ότι σας έχει διαφοροποιήσει σε σχέση με άλλους Ελληνες μουσικούς και πώς πιστεύετε ότι έχετε επηρεάσει το κοινό;

Δεν ξέρω πόση επίδραση μπορεί να έχω. Προσπαθώ απλώς να κάνω σωστή δουλειά. Βέβαια, προσπαθώ επίσης να ασχολούμαι με τη τζαζ σκηνή της Ελλάδας και να προβάλω, όχι μόνο το δικό μου σχήμα, αλλά και των άλλων μουσικών που θεωρώ ότι κάνουν την ίδια σοβαρή δουλειά με εμένα. Κλείνω συναυλίες, βοηθάω με διαδικασίες δικαιωμάτων και καταγραφής των κομματιών, με την έκδοση CD φίλων μουσικών μέσω της εταιρείας μου, της Jadeo Music, κλπ. Δεν κάθομαι να περιμένω να με ανακαλύψουν -ειδικά στην Ελλάδα που δεν έχουμε καμία τύχη- και κινούμαι συνεχώς προς όλες τις κατευθύνσεις για να καταφέρω, όσο μπορώ από πλευράς μου, να εδραιώσω τη τζαζ-world σκηνή στη χώρα μου.

Το ούτι είναι ένα παραδοσιακό όργανο. Πώς αντιλαμβάνονται οι μουσικοί με τους οποίους συνεργάζεστε, την ηχητική παρουσία του οργάνου και πώς αυτή επηρεάζει τα αυτοσχεδιαστικά τους μέρη;

Δύσκολη και ωραία ερώτηση. Οι συνεργάτες μου, οι οποίοι είναι υψηλού επιπέδου μουσικοί και άνθρωποι, κι εγώ, παίζουμε πολύ καιρό παρέα και έχουμε μάθει να κρατάμε την ισορροπία που έλεγα παραπάνω. Αντιλαμβάνονται λοιπόν ότι δεν μπορούν να αντιμετωπίσουν το ούτι σαν σαξόφωνο και το κάνουν πάρα πολύ καλά. Τα αυτοσχεδιαστικά μέρη τους επηρεάζονται από τον ήχο του πρότζεκτ και όχι τόσο από το ούτι. Είναι η σωστή οδός να μπορείς να μην ξεφεύγεις από την ιδέα ενός προτζεκτ. Δεν μπορείς να παίζεις τα πάντα όλη την ώρα χωρίς να πληγώνεις την ταυτότητα του γκρουπ και του πρότζεκτ. Κάθε πράγμα στον καιρό του…

Τι γνώμη έχετε για την ελληνική τζαζ σκηνή και ποιους μουσικούς ξεχωρίζετε;
Η ελληνική τζαζ σκηνή είναι θαμμένη κάτω από συντρίμμια μετά από σεισμό 12 Ρίχτερ, για την ώρα. Δεν υπάρχουμε για τους περισσότερους. Το κοινό που μας αντιστοιχεί είναι 1.000 άτομα στην Αθήνα και αν, μαζί με άλλα 500 πανελλαδικά. Εχουμε ακόμα πολλά χρόνια για να πούμε ότι υπάρχει σκηνή όπως το εννοούν ακόμα και στην Πολωνία.

Δειλά δειλά, μερικοί από εμάς με αυτοεπένδυση, από την τσέπη μας δηλαδή, αρχίσαμε να βρίσκουμε τρόπους και συνεργάτες σε άλλα κράτη για να παίξουμε μαζί τους και να δείξουμε πως μπορούμε να σταθούμε στην παγκόσμια σκηνή -που αντιστοιχεί στο 2% του κοινού που ακούει μουσική, για να μην έχουμε αυταπάτες τι κοινό έχει η τζαζ και τα παρακλάδια της- και ότι έχουμε τη δυνατότητα να εξάγουμε μουσικούς υψηλού επιπέδου με άποψη και πρόταση για τη μουσική που υπηρετούν. Με όποιες θυσίες συνεπάγεται αυτό. Κανένας θεσμός (υπουργεία, κλπ) δε βοήθησε ποτέ και σε τίποτα για να προωθήσει αυτή τη σκηνή και τους πολύ καλούς μουσικούς της. Θα μπορούσα να ξεχωρίσω πολλούς, αλλά θα ήταν άδικο και θα μου έπαιρνε έξι σελίδες. Ξέρουμε μεταξύ μας το level του καθένα και αυτό αρκεί. Πέστε το «επαγγελματικό μυστικό».

Πέραν της τζαζ μουσικής, το ελληνικό αυτί είναι συνηθισμένο στον ιδιαίτερο ήχο που χαρακτηρίζει το ούτι. Ωστόσο εσείς έχετε παίξει και στις Ηνωμένες Πολιτείες και στο Μεξικό. Πώς αντέδρασε το εκεί κοινό στον νέο αυτό ήχο;

Στις χώρες που δεν έχουν το ούτι όπως η Ελλάδα, η αντίδραση είναι αυτή του θαυμασμού και του ενθουσιασμού. Θέλουν να ακούσουν πως θα μπλεχτεί ένας ήχος που δε γνωρίζουν, με τους άλλους που ξέρουν. Κάθε χώρα όμως έχει διαφορετική αντιμετώπιση σε ένταση. Λιγότερο στο Μεξικό, περισσότερο στις ΗΠΑ, ακόμα περισσότερο στην Αγγλία κ.ο.κ. Χωρίς να είναι κανόνας και από την εμπειρία μου, όσο πιο βόρεια τόσο περισσότερη περιέργεια και ενθουσιασμός για το αποτέλεσμα, αν αυτό είναι καλό. Υπάρχουν χώρες που χαίρεσαι να παίζεις γιατί έχουν την παιδεία του live.

Στο Jazz+Πράξεις θα εμφανιστούν σημαντικά ονόματα της τζαζ σκηνής, όπως οι Marius Neset και Alfredo Rodriguez. Ποια είναι η γνώμη σας για αυτούς τους μουσικούς και τι θα θέλατε να αποκομίσετε από την αλληλεπίδραση μαζί τους, αν σας δοθεί η ευκαιρία;

Αν θες να γνωρίσεις έναν μουσικό, το μόνο που έχεις να κάνεις είναι να ακούσεις τη μουσική του. Ετσι γνωρίζονται σε πολλά επίπεδα και επίσης αν παίξουν μαζί, η γνωριμία γίνεται άμεσα φιλία. Το πάρε δώσε είναι συνήθως πολύ έντονο και ειδικά όταν παίζεις με μουσικούς αυτού του βεληνεκούς. Πιέζεσαι περισσότερο και γεννάς ιδέες για να αντεπεξέλθεις. Ολα όμως πρέπει να γίνονται ειλικρινά γιατί αλλιώς θα καταλάβουν όλοι ότι προσπαθείς να τους κοροϊδέψεις. Και το κοινό και ιδιαίτερα οι μουσικοί, κι αυτό δε συγχωρείται. Επίσης, πάντα κοιτάω να παίρνω πληροφορίες από μουσικούς που γνωρίζω, για το πώς δουλεύουν τα πράγματα στη χώρα τους, πώς είναι σκηνή, κλπ. Είναι βασικές πληροφορίες για έναν μουσικό που προσπαθεί να «κατακτήσει» τον κόσμο. Ενα φεστιβάλ σαν το Jazz+Πράξεις είναι μεγάλη ευκαιρία για αυτή την αλληλεπίδραση.

Οι μελωδίες στις οποίες βασίζετε τα αυτοσχεδιαστικά σας μέρη προέρχονται από τα ταξίδια σας στις περιοχές αυτές. Τα ταξίδια έφεραν τη μουσική ή η μουσική έφερε τα ταξίδια;

Η μουσική έφερε τα ταξίδια. Πρώτα μαθαίνεις και μετά ταξιδεύεις για να εμπλουτίσεις το παίξιμό σου. Σίγουρα βοηθάει και η τεχνολογία πλέον (youtube, internet, κλπ.) στο να ακούσεις πράγματα από χώρες που ίσως δεν έχεις τη δυνατότητα να πας.

Η Ελλάδα της κρίσης είναι γεμάτη μουσικά φεστιβάλ, καθώς και ξένους μουσικούς που μας επισκέπτονται συνεχώς. Ταυτόχρονα, το ελληνικό κοινό δε λείπει ποτέ από τα δρώμενα. Πώς πιστεύετε ότι μεταφράζεται αυτό με κοινωνικούς όρους;

Αυτό είναι ένα καλό σημάδι, ότι δηλαδή υπάρχουν 100 άνθρωποι οι οποίοι τρέχουν και στηρίζουν τη μουσική που αγαπούν και πολλές φορές με προσωπική θυσία και προσπάθεια. Το ελληνικό κοινό λείπει από τα δρώμενα δυστυχώς. Το κοινό που βλέπουμε σε ένα live ενός μεγάλου ξένου μουσικού δεν είναι core audience. Συνήθως είναι κοινό που έρχεται γιατί η συγκεκριμένη συναυλία είναι glam event. Στα φεστιβάλ διαφέρει λίγο αυτό, επειδή τα φεστιβάλ έχουν την έννοια του θιασώτη ακροατή–θεατή. Ένα φεστιβάλ μπορεί να μυήσει κάποιον σε ένα είδος μουσικής λόγω της συγκεκριμένης μουσικής σε ποσότητα και ποιότητα αλλά και από το μυημένο κοινό. Αλληλεπιδρούν μεταξύ τους, μαθαίνουν τις παραδόσεις της κάθε μουσικής και νοιώθουν μέρος του συνόλου πιο εύκολα από μία και μοναδική συναυλία που συνήθως πάνε από υποχρέωση ή περιέργεια και μετά αντί να μετρήσουν και να «χωνέψουν» αυτή την εμπειρία, την πετάνε στο επόμενο μπαρ ή σκυλάδικο για χάρη της διασκέδασης που θεωρούν ότι στερήθηκαν καθήμενοι ήσυχα στην καρέκλα τους. Πρέπει να μπορέσουμε να δώσουμε παραδείγματα αλλά και παιδεία για τη τζαζ σκηνή ούτως ώστε να έχουμε ένα υγιές και αφιερωμένο κοινό. Είναι δύσκολη μουσική η τζαζ, σίγουρα. Αλλά είναι και υπέροχη. Αν κάποιος την ακούσει σωστά και παιγμένη με ειλικρίνεια, είναι σχεδόν σίγουρο ότι θα τη λατρέψει.

 

Video:
<iframe width=»560″ height=»400″ src=»/https://www.youtube.com/embed/kQr-lnsvI-4» frameborder=»0″ allowfullscreen></iframe>
Πηγή: ΕΝΕΤ press
Συγγραφή: Ερασμία Σφαέλου

Leave a Reply


4 − = μηδέν